De armed elements
Het incident op Koninginnedag 1982
Op 30 april 1982 zou
Koninginnedag - Dutch National Day in UNIFIL-termen - groots worden gevierd, zowel voor de Nederlandse
militairen en hun UNIFIL-collega's als voor de lokale
bevolking. H
et werd inderdaad een dag om nooit te vergeten, zij het om een
andere reden dan de organisatoren voor ogen had gestaan. Dutchbatt kwam in conflict met plaatselijke Amal-aanhangers,
waarbij de spanningen hoog opliepen. Terwijl de meeste incidenten in het UNIFIL-gebied feitelijk variaties op een klein aantal
thema's waren, stond de botsing op Koninginnedag op zichzelf. Zij liet echter
goed zien hoe precair de verhoudingen waren en hoe belangrijk het was dat de
Nederlanders met lokale gevoeligheden rekening hielden. De festiviteiten
speelden zich voornamelijk af op het dorpsplein van Haris, naast het
gemeenschapshuis (husayniyah), dat een belangrijke
rol in de sjiietische gemeenschap vervulde. Hier
maakte ook de zangeres Hansje van Ravensteijn, die de
dagen daarvoor met veel succes optredens bij de compagnieën had verzorgd, haar
opwachting. Haar shows hadden een uitdagend karakter, hoewel het naar westerse
maatstaven redelijk onschuldig bleef. Nu was het niet de eerste keer dat Dutchbatt werd getrakteerd op zangeressen die een
dergelijke show opvoerden. Vooral de meisjesgroep Babe,
die het gebied op en rond Koninginnedag 1980 had bezocht, zorgde onder de
militairen voor veel opwinding. Dat de groep niet alleen vanwege haar vocale kwaliteiten
naar Libanon kwam, bleek in december 1980, toen Dutchbatt een bezoek tegenhield met het argument dat de 
winterse temperaturen niet
geschikt waren voor een optreden van "luchtig geklede dames". Om de locals niet te shockeren, vonden
deze acts in de regel buiten hun zicht en in overleg met de mukhtars plaats. Dat was ook gebeurd bij de min of meer besloten optredens van Van Ravensteijn bij de
compagnieën. Haar Koninginnedag-optreden was in die
zin uitzonderlijk dat de lokale bevolking van Haris -
mannen en vrouwen - juist wel uitgenodigd was. Het feest stond voor een
belangrijk deel in het teken van de goede relatie tussen het bataljon en de
dorpsbewoners. Bij het merendeel van
de aanwezigen viel het optreden in de smaak, zeker ook bij de Libanese vrouwen.
Dat laatste droeg er mogelijk toe bij dat een jongen, opgestookt door een sjiietische geestelijke, met een brommer op het publiek
inreed. Daarop ontstond een handgemeen, waarbij een local enkele schoten loste. Nadat de man door dorpsgenoten
was overmeesterd, keerde de rust terug, maar niet voor
lang. Een half uurtje later begonnen Amal jongeren de
geluidsapparatuur te vernielen. UNIFIL-militairen raakten daarop slaags met de oproerkraaiers, waarbij enkele blauwhelmen
verwondingen opliepen. Onder hen wa
s ook de wzz-officier en organisator van het feest, majoor K.D. van Coberen. Marechaussees, kaderleden en een aantal oudere
dorpsbewoners traden tussenbeide om de vechtenden te
scheiden, waarbij eerstgenoemden rake klappen moesten
uitdelen om de verhitte blauwhelmen in het gareel te krijgen.De dagen daarna stonden in het teken 
van het beperken en repareren van de schade.
De bataljonsleiding, die de ergste heethoofden tijdelijk op het kamp van de
stafcompagnie te al-Yatoun hield, trad in enkele
gevallen disciplinair op. Van Coberen dook onder op
7-1, omdat Dutchbatt vreesde dat zijn joodse afkomst
(zijn oorspronkelijlce naam was Cohen) aanleiding zou
zijn voor verder geweld. Bataljonscommandant luitenant-kolonel H.C. van Tol
drukte verder eenieder op het hart de relaties met de locals te normaliseren. Het boycotten van de lokale
middenstand, zoals de eerste dagen was gebeurd, moest zo snel mogelijk tot het
verleden behoren. Het herstel van de verstandhouding was ook in het belang van
de plaatselijke bevolking. Zij zorgde ervoor dat de Amal jongeren die het handgemeen waren begonnen, hun excuses aanboden. Daarmee was
de zaak afgedaan.
Bron: "Vredesmacht in Libanon" De Nederlandse deelname aan UNIFIL 1979-1985
Ben Schoenmaker, Herman Roozenbeek(redactie), Uitgeverij BOOM
Nederlands Instituut voor Militaire Historie
